Hướng dẫn chi tiết doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp trực tiếp
Doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp trực tiếp sẽ tính thuế giá trị gia tăng (GTGT) dựa trên tỷ lệ % trên doanh thu hoặc tính trực tiếp trên GTGT tùy theo loại hình hoạt động kinh doanh. Nội dung dưới đây sẽ cung cấp thông tin hữu ích giúp doanh nghiệp lựa chọn phương pháp phù hợp và hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.
Nội dung chính của bài viết:
- Doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp trực tiếp sẽ tính thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu hoặc trực tiếp trên giá trị gia tăng tùy theo loại hình kinh doanh và đối tượng áp dụng.
- Phương pháp trực tiếp phổ biến với doanh nghiệp doanh thu dưới 01 tỷ đồng, doanh nghiệp mới thành lập hoặc hoạt động trong lĩnh vực vàng, bạc, đá quý.
- Doanh nghiệp áp dụng phương pháp trực tiếp cần lưu ý về tỷ lệ thuế theo ngành nghề, loại hóa đơn sử dụng, thời hạn kê khai và việc không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
1. Doanh nghiệp nào áp dụng phương pháp trực tiếp?
Phương pháp trực tiếp thường áp dụng với các doanh nghiệp chưa đăng ký hoặc chưa đáp ứng điều kiện kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Một số trường hợp phổ biến gồm:
- Doanh nghiệp có doanh thu dưới 01 tỷ đồng: Các doanh nghiệp, hợp tác xã có doanh thu hàng năm dưới 01 tỷ đồng sẽ áp dụng phương pháp trực tiếp, trừ trường hợp tự nguyện đăng ký áp dụng phương pháp khấu trừ.
- Doanh nghiệp mới thành lập: Doanh nghiệp mới thành lập thường mặc định áp dụng phương pháp trực tiếp, ngoại trừ trường hợp đăng ký tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ theo quy định.
- Doanh nghiệp nước ngoài: Các tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam không theo quy định của Luật Doanh nghiệp Việt Nam nhưng có phát sinh doanh thu, thu nhập tại Việt Nam.
- Doanh nghiệp kinh doanh vàng, bạc, đá quý: Hoạt động mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý áp dụng phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp trên giá trị gia tăng.

Một số doanh nghiệp chưa đủ điều kiện nộp thuế theo phương pháp khấu trừ hoặc kinh doanh ngành vàng, bạc, đá quý thì nộp thuế GTGT trực tiếp (Nguồn: Internet)
2. Cách tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp
Tùy theo loại hình hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp sẽ tính thuế theo một trong hai cách: tính trực tiếp trên giá trị gia tăng hoặc tính theo tỷ lệ % trên doanh thu.
2.1. Tính thuế trên GTGT
Phương pháp này áp dụng đối với hoạt động mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý. Công thức tính thuế GTGT phải nộp như sau:
|
Thuế GTGT phải nộp = (Giá bán ra - Giá mua vào) × 10% |
Ví dụ:
Doanh nghiệp mua vàng với giá 80.000.000 đồng và bán ra với giá 90.000.000 đồng.
Thuế GTGT phải nộp = (90.000.000 đồng - 80.000.000 đồng) × 10% = 1.000.000 đồng.

Doanh nghiệp vàng, bạc, đá quý nộp thuế theo thuế suất GTGT 10% (Nguồn: Internet)
2.2. Tính thuế GTGT theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu
Đây là phương pháp tính phổ biến đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp. Công thức tính như sau:
|
Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu × Tỷ lệ % theo ngành nghề |
Trong đó, tỷ lệ % theo một số ngành nghề cơ bản như sau:
|
Hoạt động kinh doanh |
Tỷ lệ % trên doanh thu |
|
Phân phối, cung cấp hàng hóa |
1% |
|
Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu |
5% |
|
Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa; xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu |
3% |
|
Hoạt động kinh doanh khác |
2% |
Doanh nghiệp cần xác định đúng lĩnh vực hoạt động để áp dụng đúng tỷ lệ thuế GTGT theo quy định, tránh kê khai sai dẫn đến chênh lệch số thuế phải nộp.
Ví dụ:
Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ có doanh thu 200 triệu đồng/tháng. Tỷ lệ thuế GTGT 5%. Vậy số thuế GTGT phải nộp trong tháng đó là:
Thuế GTGT phải nộp = 200 triệu đồng × 5% = 10.000.000 đồng.

Doanh nghiệp nộp thuế GTGT trực tiếp trên tỷ lệ doanh thu theo ngành nghề (Nguồn: Internet)
3. Thời hạn doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp trực tiếp
Ngoài thời hạn nộp tờ khai, doanh nghiệp cũng cần hoàn thành nghĩa vụ nộp tiền thuế GTGT trong cùng thời điểm để tránh phát sinh tiền chậm nộp theo quy định.
- Mẫu kê khai: Doanh nghiệp sử dụng Mẫu 04/GTGT để kê khai thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp.
- Cách tính thuế: Không kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào, số thuế phải nộp được tính dựa trên doanh thu và tỷ lệ phần trăm theo ngành nghề.
- Thời hạn nộp tờ khai: Đối với doanh nghiệp kê khai theo quý, tờ khai GTGT phải nộp chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý tiếp theo (ví dụ: quý I nộp chậm nhất vào ngày 30/4).
- Nộp tiền thuế: Doanh nghiệp phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế GTGT cùng thời điểm với tờ khai để tránh tiền chậm nộp.

Doanh nghiệp nộp thuế GTGT cùng lúc với thời hạn nộp tờ khai thuế
4. 05 lưu ý quan trọng khi áp dụng phương pháp trực tiếp
Khi áp dụng phương pháp trực tiếp, doanh nghiệp cần lưu ý một số điểm quan trọng dưới đây để kê khai và hạch toán thuế đúng quy định:
- Không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào: Thuế GTGT đầu vào phát sinh từ hoạt động mua hàng hóa, dịch vụ sẽ không được khấu trừ mà được tính vào chi phí hoặc nguyên giá tài sản theo quy định.
- Sử dụng hóa đơn bán hàng: Doanh nghiệp áp dụng phương pháp trực tiếp sẽ sử dụng hóa đơn bán hàng thay vì hóa đơn GTGT khi xuất cho khách hàng.
- Không đồng nghĩa với nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trực tiếp: Việc nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp không tự động đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được nộp thuế TNDN theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.
- Cần xác định đúng tỷ lệ thuế theo ngành nghề: Mỗi lĩnh vực kinh doanh sẽ áp dụng tỷ lệ % tính thuế GTGT khác nhau, do đó cần xác định đúng ngành nghề hoạt động để kê khai chính xác số thuế phải nộp.
- Chỉ kê khai hóa đơn bán ra: Khi sử dụng Mẫu 04/GTGT, doanh nghiệp chỉ kê khai doanh thu bán ra, không kê khai hóa đơn đầu vào.
|
Doanh nghiệp có thể sử dụng giải pháp thanh toán số để tự động ghi nhận giao dịch, theo dõi dòng tiền minh bạch và hạn chế sai sót. Hệ sinh thái thanh toán số và Nộp thuế số VNPAY cho phép quản lý doanh thu, đồng bộ dữ liệu bán hàng, hỗ trợ nhiều hình thức thanh toán và tối ưu quy trình vận hành trên cùng một nền tảng, đồng thời theo dõi giao dịch theo thời gian thực và quản lý dữ liệu tập trung. |

VNPAY cung cấp các giải pháp thanh toán số toàn diện, giúp doanh nghiệp quản lý giao dịch minh bạch và dễ dàng lập tờ khai thuế chính xác
5. Câu hỏi thường gặp
5.1. Doanh nghiệp mới thành lập có bắt buộc áp dụng trực tiếp không?
Không. Doanh nghiệp được tự chọn phương pháp khấu trừ hoặc trực tiếp bằng cách chọn mẫu tờ khai thuế nộp lần đầu tiên. Phương pháp đã chọn phải áp dụng ổn định trong 02 năm liên tiếp.
5.2. Phương pháp trực tiếp có được khấu trừ VAT đầu vào không?
Không. Thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ riêng mà phải cộng trực tiếp vào nguyên giá tài sản hoặc tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.
5.3. Phương pháp trực tiếp khác gì phương pháp khấu trừ?
Một số điểm khác biệt giữa phương pháp trực tiếp và phương pháp khấu trừ như sau:
|
Tiêu chí |
Phương pháp khấu trừ |
Phương pháp trực tiếp |
|
Công thức tính thuế |
Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra - Thuế GTGT đầu vào. |
Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu × Tỷ lệ % |
|
Loại hóa đơn sử dụng |
Hóa đơn GTGT (có dòng thuế suất và tiền thuế GTGT). |
Hóa đơn bán hàng (không thể hiện dòng thuế GTGT). |
|
Thuế GTGT đầu vào |
Được khấu trừ hoặc hoàn thuế nếu đáp ứng điều kiện. |
Không được khấu trừ, được tính vào chi phí hoặc nguyên giá tài sản. |
Việc hiểu rõ những điều kiện để doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp trực tiếp sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn cách kê khai phù hợp, tính đúng số thuế GTGT phải nộp và hạn chế sai sót trong quá trình vận hành. Đồng thời, doanh nghiệp cũng cần nắm rõ cách tính thuế, loại hóa đơn sử dụng và thời hạn kê khai để thực hiện đúng quy định hiện hành.
Để được tư vấn rõ hơn về các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp kê khai thuế chính xác theo phương pháp trực tiếp, hãy liên hệ với VNPAY thông qua các phương thức sau:
- Hotline: *3388
- Email: hotro@vnpay.vn
- Đăng ký tư vấn: Tại đây
*Thông tin mang tính tham khảo, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nên tra cứu các văn bản pháp luật mới nhất hoặc liên hệ cơ quan thuế để áp dụng đúng quy định.


