Cách tính thuế hộ kinh doanh 2026: Công thức và ví dụ thực tế

Từ năm 2026, cách tính thuế hộ kinh doanh sẽ thay đổi theo phương pháp kê khai. Theo quy định mới, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm được miễn thuế, qua đó giảm nghĩa vụ thuế đối với các hộ kinh doanh quy mô nhỏ. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về công thức tính và lộ trình kê khai thuế cho từng nhóm hộ kinh doanh.

Nội dung chính của bài viết:

• Từ năm 2026, hộ kinh doanh chuyển sang cơ chế tự kê khai, bỏ thuế khoán, doanh thu từ 500 triệu/năm trở xuống được miễn cả thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế giá trị gia tăng (GTGT), giúp giảm gánh nặng cho hộ kinh doanh nhỏ.

• Thuế TNCN có 2 cách tính: Theo doanh thu (đơn giản, áp dụng 500 triệu đồng đến dưới 03 tỷ đồng) hoặc theo thu nhập (bắt buộc lớn hơn 03 tỷ đồng hoặc tự chọn), tùy theo khả năng quản lý chi phí và sổ sách.

• Thuế GTGT tính trên doanh thu theo tỷ lệ ngành nghề, được giảm 20% trong năm 2026, đồng thời có thêm ưu đãi như bỏ lệ phí môn bài và giảm bậc thuế TNCN.

1. Cách tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho hộ kinh doanh

Từ ngày 1/1/2026, phương thức thuế khoán chính thức bị bãi bỏ, hộ kinh doanh chuyển sang cơ chế tự kê khai và nộp thuế.

• Ngưỡng miễn thuế: Hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế TNCN.

• Cách tính: Tính trên doanh thu tính thuế hoặc tính theo thu nhập tính thuế.

• Đặc điểm mới: Khi tính thuế TNCN, hộ kinh doanh được trừ mức doanh thu 500 triệu đồng vào doanh thu tính thuế. Dựa vào đó, hộ kinh doanh có thể chọn phương án có lợi nhất nếu có nhiều ngành nghề hoặc địa điểm kinh doanh.

1.1. Phương pháp nộp thuế trên doanh thu tính thuế

Phương pháp này ưu tiên sự đơn giản, không yêu cầu hộ kinh doanh phải giải trình chi tiết chi phí đầu vào. Phương pháp này áp dụng với hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến 03 tỷ đồng.

Công thức tính thuế TNCN: Thuế TNCN phải nộp = (Doanh thu - 500 triệu đồng) x Tỷ lệ % theo ngành nghề

Trong đó, tỷ lệ % được quy định theo từng lĩnh vực kinh doanh, cụ thể:

Ví dụ: Một hộ kinh doanh vật liệu xây dựng có tổng doanh thu năm là 1,5 tỷ đồng trong năm 2026. Theo quy định, hoạt động phân phối, cung cấp hàng hóa có tỷ lệ thuế TNCN là 0,5%. Khi đó:

Thuế TNCN phải nộp = (1,5 tỷ đồng - 500 triệu đồng) x 0,5% = 5.000.000 đồng.

Như vậy, trong trường hợp này hộ kinh doanh cần nộp 5. 000.000 đồng tiền thuế TNCN năm 2026. 

Hộ kinh doanh nhỏ lẻ áp dụng phương thức tính thuế trên doanh thu tính thuế

1.2. Phương pháp nộp thuế trên thu nhập tính thuế

Phương pháp này dựa trên lợi nhuận thực tế (doanh thu trừ chi phí), đòi hỏi hộ kinh doanh thực hiện đầy đủ sổ sách kế toán. Do đó, phương pháp này phù hợp với hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng (bắt buộc) hoặc hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 03 tỷ đồng nhưng tự nguyện lựa chọn áp dụng.

Công thức tính thuế TNCN: Thuế TNCN phải nộp = (Doanh thu - Chi phí hợp lý) x Thuế suất

Trong đó:

• Chi phí hợp lý: Là các khoản chi phục vụ hoạt động kinh doanh và có đầy đủ hóa đơn chứng từ.

• Thuế suất: Áp dụng theo quy mô doanh thu năm.

Ví dụ: Trong năm 2026, một hộ kinh doanh cửa hàng vật liệu xây dựng có doanh thu năm 05 tỷ đồng, tổng chi phí hợp lý là 4,5 tỷ đồng. Mức thuế suất áp dụng là 17%.

Thuế TNCN phải nộp = (05 tỷ đồng - 4,5 tỷ đồng) x 17% = 85.000.000 đồng.

Vậy, hộ kinh doanh này cần nộp 85.000.000 đồng tiền thuế TNCN năm 2026.

Để dễ hiểu hơn, bảng dưới đây tổng hợp sự khác biệt giữa hai phương pháp tính thuế TNCN đối với hộ kinh doanh:

Hộ kinh doanh xác định được lợi nhuận thực tế áp dụng tính thuế trên thu nhập chịu thuế

2. Cách tính thuế giá trị gia tăng (GTGT) cho hộ kinh doanh

Từ năm 2026, nghĩa vụ thuế GTGT của hộ kinh doanh được xác định dựa trên ngưỡng doanh thu năm như sau:

• Từ 500 triệu đồng/năm trở xuống: Miễn thuế GTGT.

• Trên 500 triệu đồng/năm: Áp dụng phương pháp tính trên doanh thu tính thuế.

Hộ kinh doanh thực hiện cơ chế tự tính, tự khai dựa trên hóa đơn điện tử. Hệ thống thuế sẽ hỗ trợ tự động tạo lập tờ khai từ dữ liệu hóa đơn.

Công thức tính thuế GTGT trên doanh thu: Thuế GTGT phải nộp = Tổng doanh thu x Tỷ lệ % theo ngành nghề

Một số tỷ lệ % theo ngành nghề phổ biến như:

Ví dụ: Một hộ kinh doanh cửa hàng vật liệu xây dựng có doanh thu trong năm là 03 tỷ đồng trong năm 2026. Theo quy định, hoạt động phân phối hàng hóa áp dụng tỷ lệ thuế GTGT 1% trên doanh thu. Khi đó:

• Thuế GTGT phải nộp: 03 tỷ đồng × 1% = 30.000.000 đồng.

• Giảm 20% thuế suất theo ưu đãi của nhà nước: 30.000.000 đồng x 80% = 24.000.000 đồng.

Như vậy, hộ kinh doanh trong ví dụ trên cần nộp 24.000.000 đồng thuế GTGT trong năm 2026.

Lưu ý riêng cho hộ kinh doanh vàng, bạc, đá quý: Từ năm 2026, hoạt động mua bán, chế tác vàng bạc đá quý áp dụng phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng. Công thức: Thuế GTGT phải nộp = (Giá bán ra - Giá mua vào) x Thuế suất (thường là 10%).

VNPAY đang có chương trình ưu đãi hấp dẫn, đồng hành cùng hộ kinh doanh trong quản lý bán hàng và kê khai thuế điện tử chuẩn quy định  

3. Câu hỏi thường gặp

3.1. Năm 2026 doanh thu hộ kinh doanh bao nhiêu thì phải đóng thuế?

Từ 01/01/2026, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN được nâng lên 500 triệu đồng/năm. Như vậy, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở lên sẽ phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế theo quy định.

3.2. Cách xác định doanh thu chịu thuế như thế nào?

Doanh thu để tính thuế được hiểu là toàn bộ số tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ, bao gồm cả trợ giá, phụ thu và phụ trội mà cơ sở kinh doanh được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.

• Các khoản bao gồm trong doanh thu:

• Các khoản thưởng, hỗ trợ đạt doanh số, khuyến mại, chiết khấu thanh toán.

• Các khoản hỗ trợ nhận bằng tiền hoặc không bằng tiền.

• Các khoản bồi thường vi phạm hợp đồng hoặc bồi thường khác liên quan đến hoạt động kinh doanh.

• Các khoản loại trừ khỏi doanh thu:

• Chiết khấu thương mại.

• Giảm giá hàng bán.

• Giá trị hàng bán bị trả lại.

3.3. Thời hạn nộp thuế của hộ kinh doanh là khi nào?

Thời hạn nộp thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh thường trùng với ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Tùy vào quy mô doanh thu và phương pháp tính thuế, thời hạn cụ thể được quy định như sau:

• Theo tháng: Chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo.

• Theo quý: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý tiếp theo.

• Quyết toán năm: Chậm nhất là ngày 31/3 của năm dương lịch tiếp theo.

Một số trường hợp đặc thù khác:

• Hoạt động cho thuê bất động sản: Cá nhân trực tiếp khai thuế có thể chọn nộp 2 lần/năm (lần 1 trước 31/7, lần 2 trước 31/1 năm sau) hoặc nộp 1 lần/năm (trước 31/1 năm sau).

• Hộ kinh doanh mới ra kinh doanh: Nếu 6 tháng đầu năm có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống, phải thông báo doanh thu trước ngày 31/7.

• Các loại thuế khác: Thời hạn nộp thuế thực hiện cùng với kỳ khai thuế GTGT hoặc cùng thời hạn thông báo doanh thu thực tế.

3.4. Hộ kinh doanh được phân làm mấy nhóm và cách xác định như thế nào?

Từ năm 2026, hộ kinh doanh được chia thành 4 nhóm theo doanh thu năm:

• Nhóm 1: Từ 500 triệu đồng trở xuống.

• Nhóm 2: Trên 500 triệu đến 03 tỷ đồng.

• Nhóm 3: Trên 03 tỷ đến 50 tỷ đồng.

• Nhóm 4: Trên 50 tỷ đồng.

3.5. Hộ kinh doanh cá thể có được ưu đãi thuế không?

Từ năm 2026, ưu đãi thuế cho HKD cá thể được mở rộng nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí:

• Bãi bỏ lệ phí môn bài: Hộ kinh doanh không còn phải nộp khoản phí này từ 1/1/2026.

• Giảm bậc thuế TNCN: Biểu thuế lũy tiến được rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, giúp giảm gánh nặng thuế cho những hộ tính thuế theo lợi nhuận.

• Ưu đãi thuế suất: 

• Hộ kinh doanh nhỏ (doanh thu dưới 03 tỷ) nếu chọn tính thuế theo lợi nhuận sẽ được hưởng mức thuế suất TNCN ưu đãi chỉ 15%, tương đương với các doanh nghiệp siêu nhỏ.

• Trong năm 2026, hộ kinh doanh còn được hưởng chính sách giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế GTGT khi thực hiện xuất hóa đơn (áp dụng đến hết 31/12/2026 cho hầu hết các ngành nghề, trừ viễn thông, bất động sản, ngân hàng...).

Hộ kinh doanh cá thể có thể hưởng các ưu đãi thuế suất khi áp dụng phương pháp tính thuế trên lợi nhuận

Như vậy, sau khi thuế khoán được bãi bỏ, hộ kinh doanh cần nắm rõ cách tính thuế hộ kinh doanh theo quy định mới để thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ và chính xác. Đồng thời, hộ kinh doanh cũng cần theo dõi doanh thu và tổng hợp số liệu đầy đủ để phục vụ quá trình kê khai và nộp thuế.

Để hỗ trợ hộ kinh doanh quản lý doanh thu và thực hiện nghĩa vụ thuế thuận tiện hơn, các giải pháp thanh toán và nộp thuế điện tử của VNPAY có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc. Hãy liên hệ VNPAY theo các phương pháp sau để được tư vấn nhanh chóng:

• Hotline: *3388

• Email: hotro@vnpay.vn

• Đăng ký tư vấn: Tại đây

*Thông tin mang tính tham khảo, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nên tra cứu các văn bản pháp luật mới nhất hoặc liên hệ cơ quan thuế để áp dụng đúng quy định.